Niezwykłe odkrycie astronomów z UMK – zaobserwowali niezwykłą planetę, tak zwanego ciepłego Jowisza.

Planetę odkrył kierowany przez prof. Andrzeja Niedzielskiego z Centrum Astronomii UMK międzynarodowy zespół astronomów. Planeta ze względu na swoje specyficzne cechy zwana jest ciepłym Jowiszem. Znajduje się przy starej, dwukrotnie cięższej od Słońca gwieździe w konstelacji Kasjopei. Gwiazda macierzysta o nazwie TYC 3667-1280-1 zaliczana jest do czerwonych olbrzymów, świeci 30 razy jaśniej niż nasze Słońce, a jej średnica jest 6 razy większa. Znajduje się ona ok. 1600 lat świetlnych od Słońca. Planeta odkryta przez astronomów z UMK jest jedyną znaną przy tak masywnej gwieździe. Otrzymała nazwę TYC 3667-1280-1 b. Jej masa jest pięć razy większa niż Jowisza. Krąży wokół gwiazdy na ciasnej orbicie, a rok na niej trwa tylko 26,5 dnia. Tak duża bliskość gwiazdy sprawia, że na planecie panują ogromne temperatury – ok. 1000 stopni Celsjusza.

Zespół profesora Niedzielskiego odkrył już 20 układów planetarnych. Wśród układów odkrytych przez zespół większość stanowią stare układy planetarne przy czerwonych olbrzymach. W trzech z tych układów odkryte zostały po dwie planety. Wszystkie badania zespołu zostały wykonane za pomocą dziesięciometrowego teleskopu Hobby-Eberly znajdującego się w Teksasie, a ostatnich pięć także przy współudziale włoskiego teleskopu Galileusza.

W skład zespołu wchodzą także prof. Aleksander Wolszczan (Uniwersytet Stanowy Pensylwanii, USA), dr Eva Villaver (Uniwersytet Autonomiczny w Madrycie, Hiszpania), dr Grzegorz Nowak (Instytut Astronomiczny Wysp Kanaryjskich, Hiszpania), dr Monika Adamów (Uniwersytet Stanowy w Teksasie i Obserwatorium Astronomiczne McDonalda, USA, a także UMK), dr Gracjan Maciejewski (Centrum Astronomii UMK), dr Kacper Kowalik (Narodowe Centrum Zastosowań Superkomputerowych w Illinois, USA) oraz doktorantki: Beata Deka-Szymankiewicz i Michalina Adamczyk z UMK. Badania zespoły prof. Niedzielskiego finansowane są przez Narodowe Centrum Nauki.

Praca prezentująca odkrycie została opublikowana w periodyku „Astronomy & Astrophysics” w formie listu do wydawcy.

[fot. Andrzej Romański/umk.pl]